PISjournal – Islamska Republika Iran je ove godine zauzela glavno mjesto na naslovnicama novina širom svijeta i postala glavna tema dnevnika i političkih emisija.
Razlog za to su prvenstveno neredi koje je organizovao Mossad početkom ove godine i vještački izazvana inflacija od strane SAD-a s ciljem izazivanja opšteg narodnog nezadovoljstva koje bi rezultiralo rušenjem vlasti. Taj pokušaj je propao, izgrednici su spriječeni a zli planovi cionističko-američkog neprijatelja su razotkriveni.
Potom je Washington započeo agresiju na Iran koja je na kraju rezultirala pobjedom Islamske Republike I krize u Hormuzu. U toj agresiji, Vrhovni vođa Ali Hamenei je postigao časni stepen šehadeta.
U nastavku govorimo o revolucionarnom odgoju nacije kojeg je sejjid Hamenei decenijama pažljivo kultivisao.
Kada govorimo o odgoju nacije unutar Islamske Republike i pod tekovinama Islamske revolucije, epoha koju je predvodio sejjid Ali Hamenei predstavljala je nastavak puta koji je trasirao imam Ruhollah Homeini nakon revolucije 1979. godine. U tom pogledu, Iran nije bio zamišljen samo kao nacionalna država, već kao politički I duhovni projekat zasnovan na ideji da islam može biti temelj nezavisnog društva oslobođenog dominacije velikih sila.
Centralni princip Hameneijeve vizije bio je pojam „otpora“. U njegovim govorima, nezavisnost nije značila samo vojnu snagu, nego i kulturnu samosvijest, ekonomsku samodovoljnost i očuvanje islamskog identiteta. Pod pritiskom sankcija i međunarodne izolacije, ideja „ekonomije otpora“ postala je jedan od ključnih stubova političkog diskursa u Iranu.
Šiitsko naslijeđe kao izvor društvene snage
U šiitskoj misli, tragedija Kerbele i žrtva imama Husejna zauzimaju posebno mjesto. Hamenei je često isticao da Kerbela nije samo historijski događaj nego trajna lekcija o borbi protiv nepravde i odbijanju poniženja. U tom duhu, muharremske ceremonije i sjećanje na Ašuru dobile su i društvenu dimenziju, kao simbol postojanosti i spremnosti na žrtvu.
Upravo je ova duhovna tradicija oblikovala generacije Iranaca koje su, najprije tokom rata sa Irakom, a kasnije i u periodu sankcija, razvile osjećaj kolektivne odgovornosti i otpornosti. Iranski narod nije odgajan samo kroz političke institucije nego i kroz vjersku kulturu, poeziju, obrazovanje i sjećanje na šehide.
U takvoj interpretaciji, ideal muslimana nije čovjek koji traži udobnost po svaku cijenu, nego onaj koji je spreman da očuva dostojanstvo i vjeru čak i kada se suočava sa teškoćama. Žrtvovanje vlastitog života se ne posmatra kao nešto što se veže za kult smrti, već kao potvrda da postoje vrijednosti koje su važnije od prolaznih materijalnih interesa.
Revolucija kao borba za nezavisnost
Hameneijeva politika je nastavak borbe protiv hegemonije velikih sila. Prema tom shvatanju, nakon raspada kolonijalnih carstava uspostavljen je novi oblik dominacije kroz politički pritisak, ekonomsku zavisnost i kulturni uticaj. Zato se Islamska Republika predstavila kao projekat koji odbija da svoju budućnost podredi volji stranih centara moći.
Iz te perspektive, podrška palestinskom pitanju i savezništva sa pokretima otpora u regionu nisu se tumačili kao geopolitički interesi već kao moralna obaveza prema potlačenima. Hamenei je često naglašavao da se dostojanstvo naroda ne može kupiti ekonomskim povlasticama niti zamijeniti političkom pokornošću.
Nauka i samodovoljnost
Jedan od aspekata jeste razvoj domaćih naučnih i tehnoloških kapaciteta. U uslovima dugotrajnih sankcija, iranske institucije ulagale su napore u razvoj medicine, energetike i visokih tehnologija. Za ajatollaha Hameneija, nauka nije bila suprotstavljena vjeri nego njen saveznik.
Pozivajući se na islamsku tradiciju učenja i znanja, često se naglašavalo da muslimansko društvo ne smije ostati zavisno od drugih, nego mora razvijati vlastite kapacitete i oslanjati se na svoje stručnjake. U tom razumijevanju, nezavisnost bez naučnog razvoja ostala bi nepotpuna.
Odgoj generacija
Poseban značaj u Hameneijevom diskursu imala je omladina. Njegovi govori često su bili upućeni studentima i mladim ljudima, koje je pozivao na samopouzdanje i odbacivanje osjećaja inferiornosti prema Zapadu. Jedna od zadaća Islamske revolucije je da kroz obrazovni sistem, vjerske institucije i društvene organizacije stvori generacije koje vjeruju da muslimanska društva mogu biti kreativna i samostalna.
Takav odgoj se ne zasniva na nacionalizmu, nego na uvjerenju da islam posjeduje univerzalne moralne vrijednosti. Čovjek, prema tom shvatanju, nije samo potrošač i ekonomska jedinka nego biće koje ima odgovornost prema Bogu, porodici i zajednici.
Duh Ašure u savremenom vremenu
Za šehida Hameneija, duh Ašure predstavljao je stalni podsjetnik da brojnost i materijalna moć nisu jedina mjerila pobjede. Kao što je imam Husejn ostao simbol istine uprkos vojnom porazu, tako se i savremene teškoće posmatraju kroz prizmu strpljenja i postojanosti.
U toj filozofiji, otpor nije ograničen na vojni aspekt. On podrazumijeva očuvanje identiteta, jezika, kulture i duhovnih vrijednosti. Prava pobjeda, prema ovom shvatanju, jeste ostati vjeran svojim principima i ne prihvatiti poniženje.
Za slobodoljubive ljude, Ali Hamenei predstavlja čuvara ideala Islamske revolucije i nasljednika političke filozofije koja naglašava nezavisnost, dostojanstvo i otpor dominaciji velikih sila.
Njegova vizija oslanjala se na spoj šiitske duhovnosti, kulture Ašure i savremenog političkog koncepta samodovoljnosti. U toj interpretaciji, narod se ne oblikuje samo ekonomijom i institucijama, nego i kolektivnim sjećanjem, vjerom i osjećajem odgovornosti prema pravdi.
Ekskluzivno PISjournal
