PISjournal – Dok su sve oči uprte u politički zastoj i humanitarni debakl u Gazi, Palestinci na Zapadnoj obali izloženi su užasnim sigurnosnim, ekonomskim i političkim odmazdama radikalnih jevrejskih doseljenika s jedne i okupacijskih vlasti s druge strane.
Obje strane teže jednom cilju: prekidu veze između Palestinaca i njihove zemlje, s krajnjim ciljem raseljavanja većine.
Ovaj zlokobni i zajednički cilj doseljenika i okupacije nije tajna. Ministri krajnje desnice u izraelskoj vladi otvoreno su pozivali na naoružavanje doseljenika, uskraćivanje Palestincima pristupa njihovoj zemlji, gušenje ekonomije Zapadne obale, demontiranje Palestinske uprave, aneksiju doline Jordana i legalizaciju desetina takozvanih ilegalnih naselja. Od 7. oktobra 2023. godine, teroristički incidenti doseljenika protiv Palestinaca su naglo porasli, a samo prošlog mjeseca zabilježeno je rekordnih 260+ incidenata.
Prema izraelskim medijima i organizacijama za ljudska prava, između januara i augusta ove godine zabilježeno je više od 1.000 napada jevrejskih doseljenika na Palestince. Izvještaji navode da je u 2025. godini u prosjeku bilo oko sedam napada doseljenika dnevno, što je više nego dvostruko više nego prije dvije godine. Prema podacima UN-a, od 7. oktobra raseljeno je više od 3.200 Palestinaca.
Ovi napadi uključuju podmetanje požara, poput paljenja džamija i crkava, vandalizam nad kućama i farmama, napade na civile, uključujući i one tokom berbe maslina, te nasilne napade u gradovima poput Huware. Napadi su ove godine rezultirali s najmanje 178 smrtnih slučajeva Palestinaca od strane doseljenika i vojske, a hiljade su povrijeđene, uključujući djecu.
U gotovo svim slučajevima, izraelski okupacioni vojnici su stajali po strani i nisu intervenirali dok su doseljenici napadali Palestince. Ustvari, u mnogim slučajevima, stali su na stranu napadača hapseći žrtve i naređujući Palestincima da očiste voćnjake ili zemlju koju su doseljenici smatrali svojom. Čak i kada su doseljenici uhvaćeni na djelu ubistva nenaoružanih Palestinaca, nije bilo suđenja niti hapšenja krivaca.
Od početka rata u Gazi, izraelske okupacijske vlasti postavile su više od 1.000 kontrolnih punktova i barikada, efektivno parališući Zapadnu obalu i sprječavajući Palestince da dođu do škola, univerziteta i tržnica. Ova zatvaranja su gotovo uvijek proizvoljna, bez ikakvog opravdanja, ostavljajući hiljade Palestinaca zaglavljenih na kontrolnim punktovima satima, a ponekad i danima.
Terorizam doseljenika na Zapadnoj obali postao je toliko raširen da su izraelski predsjednik Isaac Herzog i premijer Benjamin Netanyahu konačno prekinuli šutnju prošle sedmice i pozvali na zaustavljanje takvih napada, pri čemu je Netanyahu tvrdio da je Izrael „nacija zakona“. Ali to su učinili tek nakon što su se doseljenici sukobili s izraelskom vojskom i policijom. Netanyahu je ekstremiste nazvao „manjinom koja ide u Judeju i Samariju (Zapadnu obalu) i ne predstavlja veliku zajednicu doseljenika koji poštuju zakon i lojalni su doseljenici“.
Ali stvarnost je takva da su, pod Netanyahuom, ministar nacionalne sigurnosti Itamar Ben-Gvir i ministar financija Bezalel Smotrich zajedno radili na osnaživanju i naoružavanju židovskih ekstremista i zaštiti od odgovornosti. S obzirom na to da je većina ovih napada dokumentirana, uključujući nekoliko slučajeva ubistava palestinskih Amerikanaca, SAD su prošle sedmice reagirale oprezno. Državni sekretar Marco Rubio rekao je novinarima da „svakako postoji određena zabrinutost zbog događaja na Zapadnoj obali koji bi se mogli proširiti i stvoriti učinak koji bi mogao potkopati ono što radimo u Gazi“.
Ali SAD su saučesnici u terorističkom valu protiv Palestinaca. Nekoliko dana nakon što je inauguriran za predsjednika, Donald Trump je ukinuo sankcije koje je njegov prethodnik nametnuo više od 30 izraelskih doseljeničkih grupa i entiteta. Ben-Gviru je dozvoljeno da putuje u SAD uprkos njegovoj rasističkoj retorici i otvorenim pozivima na ubijanje Palestinaca i uništavanje džamije Al-Aqsa.
U međuvremenu, Smotrich je konfiskovao milione dolara duga Palestinskoj samoupravi i pojačava kontrolu nad palestinskim bankama na Zapadnoj obali u nastojanju da sruši lokalnu ekonomiju. U pokušaju da prisili Palestince da odu, Izrael je upozorio desetine hiljada stanovnika Zapadne obale koji također imaju jordansko državljanstvo da bi im moglo biti naređeno da odu u bilo kojem trenutku.
Čak i bez implikacija rata na Gazu, ekonomska situacija na Zapadnoj obali bila je pod stresom. Ali od napada 7. oktobra, hiljadama Palestinaca koji su prelazili Zelenu liniju da bi radili u Izraelu, pristup je onemogućen. S obzirom na to da je izraelska vojska izvršila racije na palestinske mjenjačnice, konfiskovajući milione dolara, na Zapadnoj obali postoji akutna nestašica gotovine.
Svemu tome dodaje se činjenica da su izraelske okupacijske snage u posljednje dvije godine uhapsile oko 20.500 Palestinaca na Zapadnoj obali. Među pritvorenima je više od 1.600 djece i skoro 600 žena. Gotovo svi su držani u takozvanom administrativnom pritvoru, bez pristupa pravnoj pomoći jer se ne suočavaju s krivičnim optužbama.
Pod Netanyahuovom vladom, odobrene su hiljade novih naselja koja će biti izgrađena na konfiskovanoj palestinskoj zemlji na Zapadnoj obali. I dok Izrael širi izgradnju naselja, udvostručio je rušenje palestinskih domova i zgrada. Do septembra, izraelske vlasti su srušile 1.288 objekata preko građevinskih dozvola u 2025. godini, skoro pet dnevno, uključujući 138 finansiranih međunarodnom pomoći, prema podacima Norveškog vijeća za izbjeglice.
Kao rezultat toga, više od 1.400 Palestinaca je raseljeno, a skoro 38.000 je pogođeno gubitkom sredstava za život ili poljoprivredne, vodovodne i sanitarne infrastrukture. Organizacija tvrdi da ovo predstavlja povećanje od 39 posto u rušenjima u odnosu na građevinske dozvole u poređenju s istim periodom prošle godine.
Iako izraelska javnost ima različita mišljenja o budućnosti Gaze i o tome da li je treba anektirati, prisiliti Palestince da odu, ili da li se Izrael treba povući iz enklave, gotovo da postoji konsenzus da nijednoj palestinskoj državi nikada ne bi trebalo dozvoliti da ugleda svjetlo dana na Zapadnoj obali. Gotovo sve političke stranke slažu se da isključivo jevrejska naselja na Zapadnoj obali nikada neće biti ukinuta.
Zbog toga država okreće glavu od sebe dok se teror doseljenika širi Zapadnom obalom, a Palestinci su izloženi kolektivnom kažnjavanju i nehumanom postupanju, bilo u gradovima, selima, kampovima ili čak poljima. Ali takvi zločini blijede u poređenju s onim s čime se hiljade palestinskih pritvorenika suočavaju u izraelskim zatvorima, s otkrićima da su silovanje i mučenje postali standardna praksa.
Izraelski ratni zločini nisu ograničeni samo na holokaust u Gazi, već se protežu i na Zapadnu obalu, gdje više od 3 miliona Palestinaca prolazi kroz paklenu svakodnevnu stvarnost koja ima za cilj da ih iščupa iz njihove rodne zemlje.
