PISjournal – Evropski političari danas vjerovatno razmišljaju u stilu „pazite šta želite – moglo bi vam se i ostvariti“. Izvještava se da Pentagon želi da američki saveznici u Evropi preuzmu veliki dio odbrambenih odgovornosti NATO-a na Starom kontinentu prije kraja 2027.
Možemo početi tako što ćemo ovo uporediti s mirovnim prijedlogom predsjednika Donalda Trumpa za Ukrajinu, koji su evropske zemlje odbacile. Stoga postoji jednostavna logika: ako ne želite podržati američki mirovni plan, onda budite spremni preuzeti odgovornost za ono što će se dogoditi.
I stoga je prilično zabavno čuti evropske reakcije na ovu izjavu kroz medijske komentare koji tvrde da SAD napuštaju Evropu. Ovo je rimejk 2018. godine, kada je Trump tražio od Evropljana da potroše više na svoju odbranu kako bi održali svoju stranu transatlantskog saveza.
Svi su bili ogorčeni i ponovo su vikali da SAD ne ispunjavaju svoju obavezu prema savezu. Evropljani se sada moraju suočiti s posljedicama vlastitih postupaka. Trump neće dozvoliti da Evropa ima i jedno i drugo: oslanjanje na američku odbranu, a istovremeno diktiranje vanjske politike.
Također se pitam šta danas kažu sve izraženiji glasovi koji tvrde da SAD nikada nisu dozvolile Evropi da izgradi svoju odbranu. Vjerovatno će početi shvatati koliko su SAD učinile za Evropu, čuvajući je zaštićenom i u miru nekoliko decenija. A sada sasvim sigurno tvrde da SAD napuštaju Evropu. Ko bi rekao.
Ova nova promjena u cjelini je pozitivna za Evropu i transatlantski savez.Krajnje je vrijeme da se Evropa počne fokusirati na vlastitu odbranu. Obično je neprijatelj taj koji to nameće. U čudnom svijetu u kojem živimo, to je naš najbliži saveznik.Samo vojska prati razvoj ruske odbrambene industrije, dok su političari zauzeti okrivljavanjem Trumpa za sve. Snažna Evropa sa većom agencijom za djelovanje i podrš
kom SAD-a stabilizirat će svoj istočni front i otvoriti novu eru s Moskvom.Sporazum SAD-a za mir u Ukrajini nije savršen, ali situacija na terenu određuje ishod svakog dogovora. Evropa je odbacila američkim plan nakon sastanka u Ženevi prije dvije sedmice. Izvještaj Der Spiegela navodi da je francuski predsjednik Emmanuel Macron upozorio da bi SAD mogle „iznevjeriti“ Ukrajinu u razgovoru lidera koji je dospio u javnost.
Ukratko, evropski lideri su se okupili oko Volodimira Zelenskog i oštro kritikovali Washington. Ovo je strateška greška na nekoliko nivoa. Prvo, to pokazuje da je zapadni savez podijeljen i to, prema njihovom vlastitom narativu, ohrabruje Moskvu da traži veće dobitke u pregovorima. Drugo, njihovi komentari bi trebali biti drugačije formulisani. Umjesto da se protive planu i podržavaju Zelenskog da se suprotstavi američkom prijedlogu, trebali bi podijeliti tačke koje bi mogle poboljšati sporazum.
Odgovor je jasan. Ako Evropljani žele da se protive mirovnom sporazumu, onda bi trebali da preuzmu odgovornost za svoju odbranu, ili barem za njen veći dio. Jesu li Evropljani sposobni da to urade? Koji su najveći rizici?
Realnost je da uprkos podjeli između Evrope i SAD-a, upravo podjele unutar Evrope predstavljaju najveći rizik. Kada je u pitanju odbrana, važno je ojačati vojno-industrijske kapacitete kontinenta kako bi mogao proizvoditi barem onoliko koliko i Rusija. To se može postići samo ako Evropljani međusobno udruže više svojih procesa nabavke i industrije. To će sigurno značiti gubitak suvereniteta i ekonomske dobiti.
Ovo se ne prevodi dobro u smislu nekoliko velikih evropskih odbrambenih projekata. Naprimjer, Francuska i Njemačka se suočavaju sa stalnim napetostima oko vojnih nabavki, što komplikuje ove napore. Veliki zajednički programi poput Future Combat Air System (Budući borbeni zračni sistem), uključujući borbeni avion nove generacije, i Main Ground Combat System (Glavni kopneni borbeni sistem), namijenjen zamjeni tenkova Leclerc i Leopard 2, odgođeni su zbog sporova oko vodstva, podjele posla i nacionalnih prioriteta. Đavo je u detaljima.
Pozitivno je to što je Evropa uglavnom već počela povećavati svoje odbrambene izdatke. Njemački ministar odbrane Boris Pistorius je u septembru najavio da će Njemačka do 2030. godine uložiti 35 milijardi eura (40 milijardi dolara) u odbrambene projekte vezane za svemir. Nažalost, medijski izvještaji sugerišu da je Evropa i dalje vrlo daleko od samostalnosti na nivou NATO-a.
Stručnjaci su istakli da bi Evropi, da bi se odbranila bez SAD-a, bilo potrebno 50 novih borbenih brigada, ukupno oko 300.000 vojnika, 1.400 tenkova, 2.000 pješadijskih borbenih vozila i 700 artiljerijskih sistema. Da bismo ovo stavili u perspektivu, ovo je više od združenih snaga Francuske, Njemačke, Italije i Velike Britanije.
Štaviše, bile bi potrebne zalihe od najmanje milion granata kalibra 155 mm za 90 dana borbe visokog intenziteta. Dodatni izdaci za odbranu potrebni za dostizanje ovih nivoa procjenjuju se na oko 250 milijardi dolara godišnje, što bi povećalo evropska vojna ulaganja sa oko 2 posto bruto domaćeg proizvoda danas na 3,5 posto.
Ovo se sigurno neće dogoditi za dvije godine. Evropa će biti izložena u slučaju djelimičnog povlačenja SAD-a, kako izvještaji sugerišu. Stoga su izgradnja vojnih kapaciteta i povećanje odbrambene proizvodnje hitni prioriteti. Kraj rata u Ukrajini omogućio bi evropskim nacijama da to postignu brže i na bolji način.
Štaviše, potrebno je donijeti konačnu odluku o tome hoće li se ići nastvarnumeđusobnu koordinaciju napora ili da svaka zemlja nastavisama, jer kombinacija vjerovatno neće funkcionisati. SAD je poput čovjeka u areni, čije lice prekrivaju prašina, znoja i krv, kako je rekao Theodore Roosevelt, i upravo je započeo odbrojavanje.
